Gerhard Braun

gerhard-braun

Mijn vaatwasser maakt een ritmisch geluid. Het is de combinatie van twee lettergrepen gevolgd door één. Omdat het een moment op de dag is dat er weinig is te doen luisterde ik gedachteloos. Mijn vinger gleed over het scherm en zo speelde ik een spelletje met dezelfde gedachteloosheid. Eigenlijk was het ritme van twee-één meer in mijn gedachten dan de rest en al snel kwam de naam in mij op: Gerhard Braun. Ik kende de man niet, niemand in mijn vriendenkring, geen enkele bekende met die naam.

In onze tijd weten wij alles. Geen encyclopedie meer in de bijpassende kast. Ik google dus ik besta, al heb ik mijzelf nog niet teruggevonden daar. Dat is op zich knap maar je verlangt als echt bestaand mens toch wel eens naar wat anders. Dat je daar als eerste hit opkomt, een fan page hebt en mensen je stilletjes aanbidden. Al hoop je sommige dingen ook weer niet, maar dat vraagt even nadenken en dit is een gedachteloos moment. Ik zocht in Google en voegde aan de zoekterm ook het woord “Wikipedia” toe. Dat zou de betrouwbaarheid van het antwoord zeker ten goede komen.

Mijn eerste hit was inderdaad een Wikipedia pagina. Dat is mooi, vaak krijg je dan veel te lezen en in ieder geval wat links onderaan de pagina. Wikipedia had geen hits voor Gerhard Braun. Ik was teleurgesteld maar vond in het tweede en derde zoekresultaat van Google al snel het juiste. Althans, een resultaat. Iets wat zou verwijzen naar een mens en de toevoeging “Holz”. Dat is hout, en Braun is bruin in het Duits en ik ben niet gek. Zoiets, het is alsof je wakker wordt en je gaat beseffen wat je in je gedachteloze momenten hebt gedaan. Eigenlijk niets, wel actief maar niet doelgericht. Bewegend like humans do but not actually humanoid.

Soms zijn we als robots. Doen we de taken zonder er bij na te denken. Zoals het ruggenmerg dingen doet die de hersenen niet hoeven te weten. Ons vertrouwen in Wikipedia nu zorgt dat we straks iedere handeling van een automatisch systeem als juist zien. Tenzij het overduidelijk fout is. Een kruising met stoplichten waar alle lichten groen zijn is overduidelijk fout. Om daarna direct toe te voegen dat er een grote kans is dat deze fout veroorzaakt is door menselijk ingrijpen. Zo duwen we ons terug naar de juistheid van systemen. Systemen die nu nog zorgvuldig zijn ontworpen en getoetst door nadenkende mensen, maar straks volledig autonoom zullen worden ontworpen, geïnstalleerd en geïmplementeerd.

Zo gaat dat in de nieuwe wereld en ik vond, dankzij een ritmisch geluid van mijn vaatwasser, de man Gerhard Braun. Gerhard was geen fascist, deed niets fout in de eerste- of tweede wereldoorlog. Ik vond het enige opmerkelijke en dat was dat hij hout sneed. Dat deed Gerhard goed en zo op de overgang van het ene jaar op het andere leefde hij in een klein dorpje in een vruchtbaar dal. Zelf had hij een huisje wat hoger op de berg. Met stromend water uit de beek, hout voor een warm vuur uit het bos en de liefde van de mensen uit het dorp. Gerhard was niet helemaal goed maar één ding kon hij wel en dat was snijden. In het dorpsmuseum naast het dorpscafé was er nog steeds een vitrine met zijn werk en een papier dat verwees naar een hertenkop op een gebouw naast het plein.

De mensen kenden hem, gaven soms wat te eten en in de zomer moest hij meewerken op het land. Daar was geen dwang voor nodig, het was gewoon zo en het was goed. Dan kreeg hij wat geld, brood en op zaterdagavond deelde hij mee bij een nieuwe ronde bier. Iedereen kende Gerhard en Gerhard hoorde erbij. Natuurlijk hielp het enorm dat hij iedere zondag niet een plek op de eerste rij innam maar in alle bescheidenheid een plek koos meer achterin en tegelijk toch die route liep zodat iedereen hem kon zien. Hoeveel barmhartige Samaritanen passen er in één Zuid-Duitse kerk?

Zijn zoon, die ook Gerhard Braun zou heten, had een ander leven gekregen. De eerste Gerhard was los gegaan. Het was na een periode van kou en regen dat de zon weer kwam. Hij wilde niet naar het land en trok in de avond over de berg. In het andere dorp had hij gewacht, diep verscholen in het hooi. Om zijn tijd te doden was hij gaan snijden. De simpele tak werd ontkleed en toonde zo de vormen van een prachtige jonge vrouw. Gerhard had immers niets te doen en het voelde even of hij nu daar was waar hij niet hoefde te leven van goedheid en wijze raad, maar simpelweg zelf kon beslissen.

Toen hij haar hoorde was hij naar beneden gegaan. Zij was druk met de koeien en emmers vol melk. Hij stond daar als onbekende man met zijn mes in de hand en zijn mond vol tanden. Ze lachten naar elkaar. Zij de lach van angst, hij de glimlach van een gretig mens. Hij is weggegaan. Langs de koeien, de deur door, naar een andere stal, hetzelfde hooi en een lange nacht om te slapen. Het meisje wist dat dit haar voorbestemde avond was. Hoe vaak had ze de pastoor gevraagd om ook voor haar een liefde te regelen. Maar de weinige jongens in haar dorp waren bezet, het dorp verderop was een slechte keuze en volgens de pastoor was berusten ook niet slecht.

Ze was geschrokken van de onbekende man. Toch verlangde ze de volgende avond weer naar zijn bezoek. Hij kwam niet, die avond was hij druk. Nu hij eindelijk zelf kon beschikken over zijn leven koos hij ervoor dat het snijwerk af moest. Hij groef zich in, in het hooi. Vond een plek waar het maanlicht in al zijn felheid door een kier kon komen en werkte zo met liefde aan een vorm die hij steeds meer begon te begeren. Uiteindelijk was het af en dat was vroeg in de ochtend. Niet moe, niet slaperig, bijna gedachteloos zonder alles te kunnen weten, strompelde hij naar de beek en waste zijn gezicht en dronk het koude water.

Daar zag ze hem weer. Haar hart riep: ‘Halleluja’ en de angst leek langzaam iets te zijn verdwenen. Hij zag haar niet en zij liep door. Het duurde drie dagen voor ze elkaar weer zagen. Ze lonkte hem en hij volgde haar. Toen ging hij voor haar de trap op naar het hooi. Hij wees haar zijn plek maar kon geen woorden maken. Zijn armen gebaarde en zijn duim streelde liefdevol zijn houtsnijwerk. Dat begreep ze en omarmde hem als opening naar een nieuwe ruimte met vrijheid, liefde en de kracht van samen delen. Daar bleef hij, lui dromend tot de volgende dag. De dag waarop zij weg was omdat koeien gaan loeien als ze moeten wachten en dorpelingen bezorgd gaan zoeken als hij er niet is.

Dus liet hij zijn houtsnijwerk achter en vluchtte terug de berg over. Terug naar het boerenland, de beek van het dorp en de zondagse preek van de pastoor. Hij wist de dagen niet meer en toen er ’s avond niemand was bij het dorpscafé om bier te drinken hoorde hij dat het maandag was. Maandag en hij was gemist. Hij knikte zonder een woord te zeggen en trok terug naar zijn huisje, ging naar bed en haakte de andere morgen aan bij het ritme van gedachteloosheid en onwetendheid wat bij deze kleine dorpjes hoorde. Iedereen deed wat ze deden en wat ze deden deden ze goed. Hij werkte, sneed en waste zich in het water van de beek. De zondag kwam en iedereen zag hem weer. In de stilte van de kerk slaakte iemand een zucht en het was goed.

Het zijn de opmerkelijke verhalen die je vind als je verder klikt. Google toestaat zijn ding te doen en verder kijkt dan wat Wikipedia je voorschotelt. Alsof het wijzen uit een dorp zijn. De mannen en vrouwen die de leeftijd hebben om alles gezien te hebben wat jij nog zult gaan meemaken. Die herinneringen hebben en de verhalen kennen van de ouden uit hun tijd. In een weinig veranderende wereld is dat genoeg. Wie deze wereld snel en jachtig noemt komt bedrogen uit als je terugblikt met Google en Wikipedia. Ze kennen de verhalen en vertellen je over de oude werkelijkheid en dwaze acties die komen en gaan en weer zullen komen. Het is allemaal niet zo nieuw als je jezelf zou wensen. Een nieuwe ervaring voor jou is een oude van anderen. Schuld kan worden voorkomen en lasten moeten simpelweg worden gedragen.

Zoals je begrijpt werd het kind geboren. Ik vond na lang zoeken een tweede Gerhard Braun. Het talent van de jonge jongen met een mes en wat hout was opvallend. Er zijn mensen die reizen van dorp naar dorp en niets zien. Een kerktoren, een dorpscafé, soms een klein dorpsmuseum, de straten die uitkomen op een plein. De akkers en graslanden er omheen, de huizen dichtbij en enkele huizen wat verder af. Tot er iemand content toevoegt aan het internet. Een pagina met feiten of een mooi verhaal. Dan vind Google meer en zijn er kiemen voor een nieuwe pagina op Wikipedia. Het was, zoals we vandaag zullen zeggen, een traveling sales man.

De man verkocht messen en kende Gerhard Braun. Altijd zocht hij hem op, toonde zijn waar. Gerhard schudde en liet hem zijn mes zien. Keurig scherp geslepen, het heft toonde de plek waar zijn duim kracht zette. Ooit kocht een boer een nieuw mes voor hem. We weten niet of hij het ooit gebruikte. Daar ging het de verkoper ook niet om. Iedere ontmoeting gaf een kans om het prachtige snijwerk van Gerhard te bewonderen. En terwijl hij gedachteloos staarde mompelde hij over het kind aan de andere kant van de berg. Hij had de jongen gezien en zijn naam genoemd: Gerhard Braun. Dat hij net zo sneed als die ene man. De vrouw naast de jongen had hem weg willen jagen.

Haar eerste reactie was angst. Tegelijk begreep ze dat de traveling sales man niet lang zou blijven, hij was immers verkoper. Ze had haar schroom overwonnen en hem uitgehoord. Zo wist ze waar hij woonde, wat hij deed en hoe lang hij was. Dat hij zelden sprak en als hij wat zou zeggen niemand zou luisteren. Het kind was gek, althans niet zo slim als de anderen. Rekenen lukte niet en het natekenen van de letters op het bord lukte perfect, maar het zelf maken van woorden eigenlijk niet. Ze had vaak gezucht en met een glimlach teruggedacht aan die ene nacht in het warme hooi. Ze was trots op haar zoon en zijn talent, ze hield van zijn onhandigheid en trotseerde de opgelegde schaamte van haar dorp over het alleen zijn zonder man.

Gerhard Braun de tweede werd niet omringd door de dorpsgenoten. Zijn moeder was te eigenwijs en voldeed niet aan de norm. Een tekort aan mannen zorgde dat ze zelfs niet schaamtevol met het kind in haar armen toch zou kunnen trouwen. Dus leefde ze aan de rand. De nieuwe tijd eiste Gerhard Braun op en plaatste hem in een tehuis in de stad. Zijn mes werd hem ontnomen om gevaarlijke situaties te voorkomen. Zijn vader stierf op het land. Geplet en weggedragen. Een ernstig ongeluk wat hij niet overleefde. De dorpelingen hebben hem eervol begraven direct in de nabijheid van hun kerk. Zijn huisje werd overgenomen door een ander. Een man die niet zo goed snijden kon maar wel wilde helpen op het land als dat nodig is.

De tweede werd gek, gek verklaard en opgeborgen. Het gaf zijn moeder een nieuw ritme. Het ritme van één keer per maand de reis met de trein naar de stad. Ze zag de wereld veranderen en de dorpen groeien. Houtsnijden was geen ambacht meer en met Wikipedia en Google werd het antwoord op iedere vraag gevonden. Met verbazing staarde ze naar de machine die voor haar de afwas deed en ze hoorde dat zij als huishoudelijke hulp niet meer nodig was. Het maakte een ritme. Twee keer, één keer. Eigenlijk had ze hem Joachim genoemd. Drie lettergrepen. Maar ze wist dat hij Gerhard heette, Gerhard Braun, net zoals die vaatwasmachine het haar in duidelijke woorden vertelde. Ze googelt niet, kent geen Wikipedia. Ze zucht en berust.

 

Advertenties

Over ghduval

Wat hier staat is echt, tenminste toch echt in het hoofd van Duval en kan dus niet gebeurt zijn. Uitschrijven van gedachten niet meer dan een vriendelijk gebaar zodat u mee kunt lezen, verwonderen, afwijzen of omarmen. Deze weblog is het aambeeld waarop wordt gesmeed. De mens in al zijn verschillende vormen het ijzer wat gesmeed wordt. De gedachten en vele kronkels van Duval zijn de hamer die ritmisch neervalt. Nu alleen de warmte nog. Dat bent u, webloglezer (v/m), het is aan u het vuur hoog op te stoken zodat het wonder van de smid te bewonderen valt.
Dit bericht werd geplaatst in Duval, Samen leven, Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s